Column ประจำ
Sponsor

หญ้าปากคอก

โดย : ทพญ. นนทินี ตั้งเจริญดี
Tags : แปรงสีฟันเด็ก

หญ้าปากคอก

ในฐานะทันตแพทย์เราทุกคนได้ตอบคำถามเรื่องแปรงสีฟัน แต่ตอนนี้แปรงสีฟันมีมากมาย จนบางครั้งคำถามง่ายๆเราก็ชักงง ฉบับนี้เราจึงขอนำเสนอเรื่องแปรงสีฟัน เล่าสบายๆให้ท่านได้รับทราบกันค่ะ แปรงสีฟันมีส่วนประกอบ 3 ส่วน คือ หัวแปรง ด้ามแปรง และ ขนแปรง

หัวแปรง หัวแปรงสีฟันที่ดีควรมีขนาดพอเหมาะกับปาก หัวแปรงที่มีขนาดใหญ่เกินไปจะเข้าไปทำความสะอาดช่องปากได้ไม่ทั่วถึงเท่าที่ควร เมื่อซื้อแปรงสีฟันมาแล้ว ลองลูบบริเวณส่วนปลายหัวแปรงดูว่ามีส่วนที่เป็นครีบ หรือคม หรือไม่ เพราะอาจทำอันตรายต่อเนื้อเยื่อในช่องปากในขณะที่แปรงฟัน

ในกรณีที่เป็นแปรงสีฟันสำหรับเด็ก ขนาดของหัวแปรงมีความสำคัญ เพราะเด็กในช่วงวัยที่แตกต่างกันจะมีขนาดของช่องปากที่แตกต่างกันออกไป ในการเลือกซื้อแปรงสีฟันให้เด็กจึงต้องเลือกให้เหมาะกับช่วงวัย ในกรณีนี้ สำนักทันตสาธารณสุขได้ประสานความร่วมมือกับสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค ( สคบ. ) และมีการออกประกาศคณะกรรมการว่าด้วยฉลาก ฉบับที่ 33 ( พ.ศ. 2555 ) ของสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค เรื่องให้แปรงสีฟันเป็นสินค้าที่ควบคุมฉลาก ( ฉบับที่ 2 ) ให้มีการระบุช่วงอายุเด็กซึ่งใช้แปรงสีฟันได้อย่างเหมาะสม ลงบนฉลากแปรงสีฟัน ซึ่งจะมีผลบังคับใช้ในวันที่ 5 ตุลาคม 2555 นี้ ผู้บริโภคจึงสามารถเลือกซื้อแปรงสีฟันที่มีขนาดเหมาะสมให้บุตรหลานได้

ขนาดหัวแปรงสำหรับเด็กที่มีช่วงอายุต่างๆกัน

แปรงสีฟันเด็กซึ่งระบุบนฉลากว่าเป็นแปรงสีฟัน ”อันแรก” ของเด็ก แต่มีขนาดของหัวแปรงใหญ่เกินไป

 

 

ขนแปรง

1.เลือกแปรงสีฟันที่มีขนแปรงนุ่ม ไม่เลือกแปรงสีฟันที่มีขนแปรงแข็ง จริงๆแม้แต่ขนปานกลางก็ไม่ควรใช้ เพราะเสี่ยงต่อการเกิดฟันสึกที่คอฟันหากแปรงฟันแรงเกินไป

2.ปลายขนแปรงสีฟัน

หากชอบแปรงสีฟันที่ปลายขนแปรงแบบธรรมดา ให้เลือกที่มีการมนปลายขนแปรง เพราะ หากแปรงสีฟันไม่ได้รับการมนปลายขนแปรง อาจทำให้เหงือกเป็นแผล หรือเจ็บในขณะที่แปรงฟันได้

เราจะทราบว่าแปรงสีฟันที่ซื้อนั้นได้รับการมนปลายขนแปรงหรือไม่ โดยการอ่านจากฉลากแปรงสีฟัน เพราะสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค ได้ออกประกาศคณะกรรมการว่าด้วยฉลาก ฉบับที่ 11 พ.ศ. 2545 เรื่องให้แปรงสีฟันเป็นสินค้าที่ควบคุมฉลาก ซึ่งกำหนดให้มีการระบุข้อความ 5 เรื่อง คือ ความอ่อนแข็งของขนแปรง ลักษณะปลายขนแปรง วัสดุที่ใช้ทำด้ามและขนแปรงสีฟัน วิธีใช้ และข้อแนะนำ ลงบนฉลากแปรงสีฟันด้วย เวลาซื้อจึงควรดูที่ระบุบนฉลากว่านุ่มหรือนุ่มพิเศษ และมีการมนปลายขนแปรงสีฟัน

แต่หากไม่ทราบ หลังจากซื้อมาแล้วเราสามารถทดสอบได้ง่ายๆ โดยทดลองแปรงลงบนหลังมือ หากรู้สึกว่าแข็งหรือมีความคมก็ไม่ควรใช้

ขนแปรงสีฟันที่ได้รับการมนปลาย

ปลายขนแปรงสีฟันที่ไม่ได้มนปลาย หากทดลองแปรงลงบนหลังมือจะรู้สึกถึงความคม

แผลที่เกิดจากขนแปรงแข็ง หรือขนแปรงสีฟันที่ไม่ได้มนปลาย

 

แต่หากชอบแบบปลายขนแปรงเรียวแหลม ให้เลือกที่มีความนุ่มเข้าไว้ จากการศึกษาของสำนักทันตสาธารณสุข พบว่า ประสิทธิภาพในการขจัดคราบจุลินทรีย์ การลดโรคเหงือกอักเสบ และการไม่ทำให้เหงือกเป็นแผลของปลายขนแปรงสีฟันชนิดเรียวแหลมไม่มีความแตกต่างกับชนิดปลายมนกลม ( ในกรณีที่ที่เป็นขนแปรงชนิดนุ่ม )

ขนแปรงอีกแบบหนึ่ง คือ ขนแปรงชนิดปลายเรียวแหลมสลับตัด ขนแปรงแบบนี้ ส่วนที่เป็นปลายตัด จะไม่สามารถมนปลายได้เพราะจะทำให้ส่วนที่เป็นปลายแหลมหายไป ดังนั้นหากชอบขนแปรงแบบนี้ให้เลือกขนแปรงที่นุ่มๆไว้ เมื่อทดลองแปรงดูแล้วไม่รู้สึกเจ็บ

3.แรงดึงขนแปรงสีฟัน

กระจุกขนแปรงสีฟันต้องยึดอยู่กับหัวแปรงอย่างแน่นหนาพอที่จะไม่หลุดออกมาในขณะที่แปรงฟัน มาตรฐานวิชาการแปรงสีฟัน กรมอนามัย กำหนดไว้ว่า กระจุกขนแปรงสีฟันต้องทนต่อแรงดึงได้มากกว่า 15 นิวตัน จากการสุ่มสำรวจในท้องตลาดใน พ.ศ. 2554 มีเพียงร้อยละ 3 เท่านั้นที่ทนต่อแรงดึงได้ไม่ถึง 15 นิวตัน

 

ด้ามแปรง

เดิมเราจะแนะนำให้เลือกแปรงสีฟันที่มีด้ามตรง แต่ในปัจจุบันมีการออกแบบด้ามแปรงสีฟันออกมาให้จับถนัดมือที่สุด ดังนั้นจึงควรเลือกแปรงสีฟันที่เหมาะมือของเรา ด้ามแปรงที่สั้นเกินไปจะจับไม่ถนัด ในปัจจุบันมีการออกแบบด้ามแปรงหลากหลาย เช่น มีส่วนที่เอาไว้สำหรับวางนิ้วหัวแม่มือในขณะแปรงฟัน ออกแบบให้ด้ามแปรงมีลักษณะเป็นรอยหยักเพื่อไม่ให้ลื่นในขณะที่แปรงฟัน ด้ามแปรงที่ตั้งได้ ด้ามแปรงมีแสง หรือเสียงดนตรีสำหรับ เด็ก ซึ่งสามารถเลือกได้ตามชอบ

กระจุกขนแปรงแบบใหม่ๆ

ปัจจุบันมีการออกแบบรูปแบบของกระจุกขนแปรงใหม่ๆ ออกมามากมายหลายแบบ ซึ่งมีการระบุวัตถุประสงค์ของแบบเหล่านั้นไว้ในการโฆษณา หรือบนฉลาก ดังตัวอย่างที่ยกมานี้ ผู้บริโภคสามารถเลือกใช้ได้ตามใจชอบ แต่ประสิทธิภาพในการใช้งานจะได้ทั้งหมดตามที่ระบุไว้หรือไม่ เป็นเรื่องที่คงต้องศึกษาเพื่อหาข้อสรุปต่อไป

แบบดั้งเดิม

การออกแบบกระจุกขนแปรงใหม่ๆ

มีกระจุกขนแปรงแถวแรกสูงขึ้นมาเป็นพิเศษ สำหรับ ”ทำความสะอาดด้านหลังของฟันซี่สุดท้าย”

มีขนแปรงยาง ”สำหรับนวดเหงือก”

กระจุกขนแปรงวางตัวซิกแซก “เพื่อทำความสะอาดได้ทุกซอกมุม”

ขนแปรงวางตัวเป็นรูปถ้วย ”เพื่อรวบรวมยาสีฟันในขณะแปรงฟัน และสำหรับขัดฟัน”

 

มาตรฐานแปรงสีฟัน กรมอนามัย

สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย ได้รวบรวมข้อมูลสถานการณ์คุณภาพแปรงสีฟันที่จำหน่ายในประเทศไทยเป็นระยะทุก 3 ปี การสำรวจแต่ละครั้งพบจำนวนตัวอย่างแปรงสีฟันมากกว่า 200 รุ่น มีการตรวจสอบความถูกต้องของฉลากและวิเคราะห์คุณภาพตามเกณฑ์มาตรฐานวิชาการแปรงสีฟันกรมอนามัย ซึ่งคณะกรรมการจัดทำมาตรฐานวิชาการแปรงสีฟันกรมอนามัย ประกอบด้วย ทันตแพทย์ในกรมอนามัย ผู้ทรงคุณวุฒิด้านปริทันตวิทยา และด้านทันตกรรมสำหรับเด็กจากคณะทันตแพทยศาสตร์ ผู้แทนจากทันตแพทยสมาคมแห่งประเทศไทย ฯ และผู้แทนจากบริษัทผู้ผลิตและจัดจำหน่ายแปรงสีฟันรายใหญ่ๆของประเทศ ผลการสำรวจครั้งล่าสุดปี 2554 ฉบับนี้จะนำเสนอเฉพาะแปรงสีฟันสำหรับเด็กที่จำหน่ายในประเทศก่อน ทั้งหมด 32 ยี่ห้อ 79 รุ่น โอกาสหน้าจึงจะนำเสนอผลการสำรวจแปรงสีฟันผู้ใหญ่ต่อไป

มาตรฐานวิชาการแปรงสีฟัน กรมอนามัย มีเกณฑ์ในการตรวจสอบดังนี้

1. การตรวจความถูกต้องของฉลากแปรงสีฟัน ใช้ พรบ.ควบคุมฉลากแปรงสีฟัน ฉบับที่ 11 ของสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค ซึ่งกำหนดให้ต้องระบุ ข้อความต่อไปนี้บนฉลากแปรงสีฟัน

ข้อความ

ตัวอย่าง

1. ชนิดของขนแปรง

นุ่มพิเศษ นุ่ม นุ่มปานกลาง หรือแข็ง

2.ลักษณะขนแปรง

มนกลม เรียวแหลม รูปโดม ปลายตัด หรืออื่นๆ

3.วัสดุที่ใช้ทำด้ามและขนแปรงสีฟัน

ไนล่อน พีพี พีบีที

4.วิธีใช้

เช่น ใช้แปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง

5. ข้อแนะนำ

เช่น ควรเปลี่ยนแปรงสีฟันเมื่อขนแปรงเริ่มบาน และล้างแปรงให้สะอาดหลังใช้และเก็บในที่แห้ง

 

ช่วยกันเฝ้าระวังคุณภาพแปรงสีฟันในประเทศไทย

เป็นที่น่าสังเกตว่าแปรงตามตลาดนัดราคาถูกมีปัญหาด้านคุณภาพอยู่ไม่น้อย การจะซื้อแปรงราคาถูกมาทำการรณรงค์ก็ต้องพิจารณาคุณภาพด้วย และหากท่านสงสัยคุณภาพแปรงที่ขายในพื้นที่ท่าน สามารถส่งมาตรวจได้ที่ กลุ่มพัฒนาการคุ้มครองผู้บริโภคด้านทันตสุขภาพ

สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ถ.ติวานนท์ จ.นนทบุรี 11000 โทร. 02-590-4215 FAX 02-590-4203

บทความอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

??????????? thaidentalmag.com