Column ประจำ
Sponsor

Hyperbaric Oxygen

โดย : ซาแมนต้า

สวัสดีค่ะ คุณหมอผู้อ่านที่น่ารักทุกท่าน วันนี้ Health Tip ขอนำเสนอเรื่อง Hyperbaric Oxygen เพราะมีคำถามจากท่านผู้อ่านส่งมามากมายสงสัยว่าคืออะไร ใช้รักษาอะไรได้บ้าง ทำไมจึง Hot Hit ซึ่งเป็นหนึ่งในสาขาแพทย์ทางเลือกในการรักษาผู้ป่วยในปัจจุบันค่ะ

Hyperbaric Oxygen หรือ HBO

คือ การรักษาของแพทย์อีกวิธีหนึ่ง ด้วยการให้ผู้ป่วยหายใจในสิ่งแวดล้อมที่มี ออกซิเจนบริสุทธิ์ 100% ภายใต้สภาพความกดบรรยากาศสูง ภายในห้องปรับบรรยากาศ ที่เรียกว่า อุโมงค์ออกซิเจน (Hyperbaric Chamber) โดยการรักษาด้วยวิธีนี้ จะทำให้เนื้อเยื่อในระบบต่างๆของผู้ป่วยได้รับออกซิเจนในปริมาณที่สูงกว่าปกติหลายเท่า ส่งผลให้

  • สมองและร่างกายได้รับออกซิเจนสูงกว่าการให้ออกซิเจนตามปกติหลายเท่า จนสามารถ ช่วยให้สมองทำงานได้ดีขึ้น รวมถึงการช่วยกระตุ้นการทำงานของระบบประสาทในส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย
  • ให้ประโยชน์ในด้านการเพิ่มออกซิเจนอย่างเข้มข้น จะช่วยเสริมออกซิเจนทันทีให้กับสมอง หรือเนื้อเยื่อที่เลือดและออกซิเจนไปเลี้ยงไม่เพียงพอ ซึ่งแรงดันในห้องปรับบรรยากาศ HBO จะส่งผลให้ปริมาณออกซิเจนที่ละลายในพลาสม่าสูงขึ้น 10-15 เท่า และจะทำให้ระดับของออกซิเจนในเลือดแดงสูงขึ้นตามมาด้วย เป็นผลให้ออกซิเจนแพร่ออกจากเส้นเลือดฝอยได้ไกลเพิ่มขึ้นถึง 4 เท่า เพื่อไปเลี้ยงสมองและร่างกายส่วนปลายได้อย่างเพียงพอ
  • ช่วยชักนำสเต็มเซลล์ (Stem Cells) หรือเซลล์ต้นกำเนิดในร่างกายมาในบริเวณที่เนื่อเยื่อของร่างกายได้รับบาดเจ็บ โดยHBO จะกระตุ้นให้เกิดการเคลื่อนย้ายของเซลล์ต้นกำเนิดออกจากไขกระดูก และกระตุ้นให้เซลล์ต้นกำเนิดหลั่งสารกระตุ้นการสร้างหลอดเลือดที่มีส่วนสำคัญในการสร้างเส้นเลือดขึ้นใหม่ทดแทนในส่วนที่ขาดเลือดหรือบริเวณที่เป็นแผ
  • ให้ประโยชน์ในด้านการช่วยสร้างคอลลาเจนและเส้นเลือดใหม่ ซึ่งผลการรักษาจากการให้ ออกซิเจนบริสุทธิ์ทำให้เกิดการแบ่งตัวของเซลล์อ่อน และทำให้มีการสร้างคอลลาเจน (Collagen) ใหม่ รวมถึงการสร้างเส้นเลือดฝอยเพิ่มขึ้นในบริเวณที่ขาดเส้นเลือด เช่น เนื้อเยื่อที่บาดเจ็บจากการฉายแสงรังสี กระดูกติดเชื้อ และแผลเรื้อรังชนิดต่าง ๆ เช่น แผลเบาหวาน เป็นต้น

โรคที่รักษาได้ด้วย HBO

ไฮเปอร์แบริค แต่เดิมเป็นการรักษาผู้ป่วยที่มีภาวะฟองอากาศจากก๊าซในน้ำเลือด(ส่วนใหญ่เป็นไนโตรเจน)อุดตันในเส้นเลือดฝอยเนื่องจากการเปลี่ยนเเปลงความดันจากดำน้ำที่ลึก ส่งผลให้เกิดอันตรายต่อระบบหลอดเลือด สมองและร่างกาย จึงต้องรีบทำการรักษาเพื่อปรับระดับออกซิเจนให้เข้าสู่ภาวะปกติ มิฉะนั้นอาจเกิดอันตรายแก่ชีวิตได้ ปัจจุบันมีข้อบ่งชี้สำหรับการใช้HBO ในหลายภาวะที่มีหลักฐานเชิงประจักษ์ว่ามีประโยชน์ เช่น มีอากาศอุดตันในเส้นเลือด พิษจากก๊าซคาร์บอนมอนออกไซด์หรือไซยาไนด์ บาดแผลเรื้อรังเช่น จากเบาหวาน หรือแม้แต่การติดเชื้อในกระดูก และยังมีงานวิจัยที่เริ่มสนับสนุนถึงประโยชน์ในการใช้HBO เช่น เด็กผิดปกติทางสมอง( Cerebral Palsy), เด็กออทิสติก, เด็กสมองพิการขาดออกซิเจนหลังคลอด, โรคลมชัก, อัมพฤกษ์-อัมพาต, ปวดศีรษะเรื้อรังหรือไมเกรน แต่ยังต้องรอการพิสูจน์จากงานวิจัยในอนาคตเพิ่ม

จากข้อมูลข้างต้นจะเห็นว่าการใช้HBOดูเหมือนจะมีประโยชน์มากมายแต่ยังมีสิ่งที่ต้องพิจารณาคือ ข้อห้ามในการทำ ภาวะแทรกซ้อนจากการรักษา เช่น โรคปอดรั่ว ได้รับยาบางอย่างที่ทำให้เกิดพิษจากออกซิเจนง่าย เป็นต้น เพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วย

ขั้นตอนการรักษาด้วย HBO

การเตรียมตัวก่อนทำการรักษาด้วยไฮเปอร์แบริคต้องไม่มีอาการไข้หรือหวัด ก่อนทำการรักษาทุกครั้งต้องผ่านการตรวจร่างกายโดยแพทย์ว่าสามารถทำการรักษาได้หรือไม่ ขณะรักษาจะมีอาการหูอื้อเล็กน้อยตอนปรับความดันขึ้นลง โดยมีแพทย์และเจ้าหน้าที่คอยดูแลและแนะนำอย่างใกล้ชิด

การรักษาด้วย HBOมีขั้นตอนดังนี้ค่ะ

  • ผู้ป่วยรับการตรวจร่างกาย เพื่อดูความพร้อมของร่างกายในการเข้าเครื่อง Hyperbaric Chamber
  • ผู้ป่วยเปลี่ยนเสื้อผ้าพร้อมสวมหมวก (Hood) ออกซิเจน
  • แพทย์จะให้ผู้ป่วยนั่งหรือนอนในห้อง Hyperbaric Chamber ครั้งละ 1 – 2 ชั่วโมง (กรณีเป็นเด็กสามารถให้พ่อแม่ ผู้ปกครองอยู่ในห้องด้วยได้)
  • แพทย์จะเปิดออกซิเจน 100% เข้าไปใน Hood ที่ผู้ป่วยสวมอยู่และปรับความดันอากาศภายใน Chamber เพื่อเพิ่มความกดบรรยากาศให้สูงขึ้น 1.3-1.5 ATA ตามลักษณะอาการของผู้ป่วย
  • หลังจาก 1 - 2 ชั่วโมง แพทย์จะปรับลดความดันอากาศใน Chamber ให้ลดลงมาเท่ากับความกดบรรยากาศชั้นปกติ และผู้ป่วยออกจากห้อง Chamber พร้อมเปลี่ยนเสื้อผ้ากลับบ้านได้

เป็นอย่างไรบ้างคะ.. ไม่ยุ่งยากและไม่เป็นอันตรายต่อโครงสร้างของร่างกายเลย .. นี่จึงเป็นอีกแนวทางเลือกในการรักษาโรคกลุ่มต่างๆที่กล่าวมาได้เป็นอย่างดีค่ะ... ซึ่งอาจจะได้สุขภาพผิวที่ดี หน้าเด้งใสปิ๊งเป็นของแถมอีกจากการกระตุ้นคอลลาเจนอีกด้วย!!!

ไว้พบกันใหม่ใน Health Tip ฉบับหน้านะคะ..สวัสดีค่ะ

ขอขอบคุณข้อมูล..โดยโรงพยาบาลของซาแมนต้าค่ะ และขอขอบคุณ นพ.นาวี เนาวประทีป ที่ปรึกษาทางวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

  • www.uhms.org
  • A.L. Gill and C.N.A.Bell , hyperbaric oxygen , Q J Med 2004;97:385-395
  • Lacey DJ, et al. ,Effects of hyperbaric oxygen on motor function in children with cerebral palsy , Ann Neurol. 2012;72(5):695-703
  • Novak l, et al. , effectiveness of hyperbaric oxygen treatment for cerebral palsy , Ann Neurol.2012 72(5):633-4

บทความอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

??????????? thaidentalmag.com