Column ประจำ
Sponsor

สมดุล คุณค่า ชีวิต : ท่องเมืองใน

โดย : ทพ.สมดุลย์ หมั่นเพียรการ

ถ้ามีโอกาสได้หยุดงานยาวถึง 12 วัน การเที่ยวเมืองนอก เคยเป็นทางเลือกหนึ่งที่ผมใช้ไปชาร์จแบตให้ชีวิต

แต่มักกลายเป็นว่า กลับจากท่องเที่ยว เหมือนแบตแทบหมดจากร่าง จากการพิชิตภารกิจ ชิม ช็อป ชม จนต้องวิ่งหาพาวเวอร์แบงก์มาสำรองพลัง

การเดินทางครั้งล่าสุด มีเหตุปัจจัยหลายอย่างที่ลงตัวทั้งกายและใจ เหมือนเวลาที่ ‘มะม่วงสุก’ พอดี

ผมไม่ได้ไป ‘เที่ยวเมืองนอก’ แต่ไป ‘ท่องเมืองใน’

‘เมือง’ ที่สร้างขึ้นจากอณูของเซลล์นับล้าน ‘ใน’ ร่างกายของตนเอง และใช้วีซ่าผ่านทางชื่อ... วิปัสสนา

..........

 

การท่องเมืองใน ณ ศูนย์ปฏิบัติวิปัสสนา ธรรมกาญจนา จ.กาญจนบุรี ตามแนวทางของท่านอาจารย์โกเอ็นก้า เริ่มต้นจาก ความเงียบ

Please keep ‘Noble silence’ strictly at all time

เราต้องรักษาความเงียบอย่างเคร่งครัด ตั้งแต่เย็นวันแรก จนถึงเช้าวันที่ 10 ก่อนเดินทางกลับหนึ่งวัน

ปิดการติดต่อกับทุกคน ทั้งการพูด การเขียน ภาษากาย แม้แต่โต๊ะกินข้าวที่หันหน้าเข้าหาผนัง และมีเส้นแบ่งพื้นที่เฉพาะคน

การปิดการสื่อสาร หรือลด contact กับภายนอก ช่วยเปิดการรับรู้ภายในจิตใจให้ชัดเจนขึ้น คล้ายกับการลด contact surface ในการเตรียมคลองรากส่วนต้น ที่ช่วยเพิ่ม tactile sense เมื่อเราเดินทางลึกลงไปถึงปลายรากฟัน

..........

 

‘ตั๋ว’ ท่องเมืองใน มีชื่อว่า ‘ปัญญา’ ซึ่งไม่มีวางขาย แต่ต้อง ‘ทำ’ เพื่อให้ได้มาด้วยตัวเอง

จะได้ ปัญญา ต้องอาศัยการทำ ‘วิปัสสนา’

ท่านอาจารย์โกเอ็นก้า ให้ความหมายของวิปัสสนา ไว้อย่างเรียบง่ายว่า to see things as they are คือ เห็นว่าเป็นเช่นนั้นเอง โดยเคลื่อนความสนใจไปรับรู้ความรู้สึกต่างๆที่เกิดขึ้นทีละส่วนๆตลอดทั้งร่างกาย ตามความเป็นจริง ด้วยจิตที่เป็นกลาง ไม่ปรุงแต่ง ตอบโต้

ทำเช่นนี้ทุกวัน ตั้งแต่ตีสี่ครึ่ง ถึง สามทุ่ม วันละประมาณ 12 ชั่วโมง โดยไม่มีกิจกรรม หรือออพชันอื่นเสริม

..........

 

ตลอด 120 ชั่วโมง ที่นั่งปฏิบัติวิปัสสนา

ผมรับรู้แต่เพียงว่า ขณะกำลังสนใจความรู้สึกที่ร่างกายส่วนหนึ่ง มักมีความรู้สึกที่ตำแหน่งอื่นเกิดขึ้นมาด้วย แต่เมื่อเราเคลื่อนความสนใจไปที่ตรงนั้น ความรู้สึกนั้นกลับเปลี่ยนแปลงไปแล้ว หรือแม้แต่เคลื่อนความสนใจกลับมายังจุดเดิม ความรู้สึกเดิมก็ไม่คงอยู่อีกต่อไป

ไม่มี ปาฏิหาริย์ หรืออะไรพิเศษไปกว่านั้นเลย

เกิดขึ้น..แล้วก็ดับไป เกิดขึ้น..แล้วก็ดับไป

ผมคงไม่สามารถนำผลจากการรับรู้ใดๆนั้นมาเล่าสู่กันฟังได้ทั้งหมด เพราะสิ่งเหล่านั้นล้วน เกิดขึ้น และ ดับไป แล้วเช่นกัน

ทุกสิ่งเป็นเช่นนั้นเอง

... เกิดขึ้น แล้วก็ดับไป

... อนิจจัง อนิจจัง อนิจจัง

..........

 

จนวันที่ 10 (Day 10) ของการปฏิบัติ เราเรียนรู้การทำเมตตาภาวนา เผื่อแผ่ความรักความปรารถนาดีไปยังสรรพสัตว์ทั้งหลาย

ในคำแผ่เมตตา จะขึ้นต้นประโยคว่า ขอให้ข้าพเจ้าจง... ขอให้สรรพสัตว์ทั้งหลายจง...

ขอ.. ขอ.. แล้วก็ ขอ จนผมเกิดความคลางแคลงใจว่า ในเมื่อตลอดมาท่านสอนอยู่เสมอว่า ทุกสิ่งต้องลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง จึงจะเกิดผล แล้วทำไมสุดท้าย ท่านจึงให้เรา ‘ขอ..’

ตะกอนของความสงสัยก่อเป็นกำแพงบดบังปีติที่เกือบจะเต็มเปี่ยมในใจ หรือพูดแบบวัยรุ่นว่า เกือบจะฟิน แต่ไม่ฟิน

เป็นเรื่องแปลกอยู่อย่างหนึ่งว่า ตั้งแต่ก่อนสมัคร จนมาถึงที่นี่ ผมไม่เคยเห็นหน้าท่านอาจารย์โกเอ็นก้าเลย !

รู้เพียงแต่ว่าถ้าคิดจะท่องเมืองใน จะเดินทางมาตามวิถีนี้

การปฏิบัติทั้งหมดตลอด 10 วันที่ผ่านมา ก็ได้ยินแต่เสียงคำสอนจากเทป ชั่วโมงธรรมบรรยาย สำหรับศิษย์ใหม่ ก็ได้ฟังจากเสียงพากย์ไทย ซึ่งถูกแยกให้ไปฟังในห้องปฏิบัติเล็ก จนแล้วจนรอดจึงไม่เคยเห็นภาพท่านเลย

จนชั่วโมงสุดท้าย ก่อนเดินทางกลับ (Day 11) จึงได้รับอนุญาตให้เข้ามาฟังในห้องปฏิบัติรวม

นั่นเป็นครั้งแรกที่ผมได้เห็นภาพท่านขณะแสดงธรรมบรรยาย และสัมผัสถึงความเมตตาที่แผ่ฉายผ่านน้ำเสียง สีหน้า และแววตา

จบธรรมบรรยาย จึงเริ่มต้นแผ่เมตตาเป็นครั้งสุดท้าย

ครั้งนี้เอง ที่น้ำเสียงและคำแผ่เมตตาของท่าน สั่นสะเทือนเข้าไปทลายกำแพงของความคลางแคลงใจจากความเขลาของตัวเอง จนหมดสิ้น ทำนบน้ำตาไหลอาบแก้มอย่างไม่ขาดสาย

ผมได้ประจักษ์กับคำว่า เมตตา

..ได้แผ่เมตตา ขออโหสิกรรม และ ให้อภัย แก่สรรพสัตว์ทั้งหลาย ด้วยความรู้สึกที่มาจากหัวใจอย่างแท้จริง

ผมก้มลงกราบท่าน ทั้งน้ำตาที่ยังนองหน้าด้วยศรัทธาอย่างไม่กังขาสงสัย

..........

 

มีคำหลายคำที่เรารู้มาตั้งแต่เด็ก ไม่ว่าจะเป็นอนิจจัง หรือ เมตตา แต่เราจะไม่กระจ่างแจ้งแก่ใจ จนกว่ารับรู้ได้ด้วยประสบการณ์ตรง

เมื่อเราเข้าไปอ่านเฟซบุ๊กเจอคนโพสว่า ช็อกโกแลต เค้กร้านนี้อร่อย จะเกิดปัญญาขึ้นในระดับหนึ่ง เมื่อเหลือบตามาอ่านความเห็นด้านล่าง หรือเสิร์ชกูเกิลเพิ่ม จะทำให้ปัญญานี้เพิ่มพูนขึ้น

แต่คุณจะไม่มีวันรู้เลยว่า เค้กนี้รสชาติเป็นอย่างไร จนกว่าจะตักมันใส่เข้าปาก ... ธรรมะ ก็เช่นกัน

ธรรมะ ถ้าเอาแต่อ่านออกเสียง ว่า ทำ-มะ ก็คงเป็นแต่ประโยคคำถาม ว่า ทำ-มะ?

จนกว่า จะลงมือ ‘ทำ’ จึง จะ เห็น ‘ธรรม’

ปัญญา ที่แท้จริง ย่อมเกิดจาก การปฏิบัติ

ทริป ‘ท่องเมืองใน’ ครั้งนี้ จึงมีชื่ออย่างเป็นทางการว่า ‘ปฏิบัติธรรม’

..........

 

ทุกชั่วโมงก่อนเริ่มต้นปฏิบัติใหม่ ท่านโกเอ็นก้าจะบอกกับเราทุกครั้งว่า start again... start again

... เริ่มต้นใหม่อีกครั้ง

คอยย้ำเตือนให้เราไม่ติดอยู่กับผลการปฏิบัติชั่วโมงที่ผ่านมา เพราะไม่ว่าจะเป็นเช่นไร มันก็ได้ผ่านไปแล้ว

ให้เริ่มต้นใหม่อีกครั้ง..ด้วยจิตที่ตั้งมั่นกับปัจจุบัน ก่อนที่มันจะกลายเป็นอดีตของอนาคตในอีกไม่ช้า

และในที่สุด การท่องเมืองในครั้งนี้ก็ได้ผ่านไปแล้วเช่นกัน

..........

 

สำหรับ มือใหม่หัดธรรมอย่างผม ครั้งนี้เป็นเพียงการเริ่มต้น ซึ่งหมุดหมายบนเส้นทาง ยังอยู่ห่างไกลจากจุดหมายอีกมาก เพียงแต่สัญญากับตัวเองว่าจะไม่หยุดเดิน ก็เท่านั้น

บทความอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

??????????? thaidentalmag.com