Column ประจำ
Sponsor

สมดุล คุณค่า ชีวิต: ท่องเมืองใน วิถีเซน

โดย : ทพ.สมดุลย์ หมั่นเพียรการ, www.facebook.com/iLoveYogaAnatomy , https://dhamrongdul.wordpress.com
Tags : สมดุล คุณค่า ชีวิต , ท่องเมืองใน , วิถีเซน , เซน , สมาธิ , สมดุลย์ หมั่นเพียรการ

คุณเทรุมิ กัลยาณมิตรในเส้นทางโยคะ ไม่เพียงเปิดโอกาสให้ครูหนู ชมชื่น สิทธิเวช และผม ได้กลับมาสอนโยคะ ที่เมืองฮิเมจิ และ เมืองโอซาก้า เท่านั้น เธอยังมอบโอกาสดีๆ ให้เราได้สัมผัสวิถีเซน ณ วัดEngyoji

แม้จะเคยสนใจ ศึกษาตำราและพยายามปรับชีวิตให้เรียบง่ายตามแบบเซนมานานหลายปี แต่นั่นก็เป็นความรู้ แค่มาจากการอ่านเท่านั้น

เมื่อมาถึงถิ่นต้นกำเนิด การเข้าวัดเซน อาจไม่ใช่เรื่องยากนัก แต่ในชีวิตนี้ ไม่เคยคิดและ(ยิ่ง)ไม่คาดว่า จะได้มีโอกาสได้กราบพระเซน รูปจริง เสียงจริง ไม่เพียงเท่านั้น ยังได้ปฏิบัติธรรมกับท่านอีกด้วย

วัดEngyojiตั้งอยู่บน Hakusanซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของภูเขา Shoshaตามตำนานกล่าวว่า ผู้ใดที่ได้ขึ้นมาบนเขานี้ เท่ากับได้รับการชำระร่างกายและจิตวิญญาณให้บริสุทธิ์

จากเชิงเขา เราต้องนั่งกระเช้าไฟฟ้าไต่ระดับความสูงขึ้นไปช้าๆ ราวกับจอมยุทธกำลังลอยตัวเหนือยอดต้นซากุระ ที่ยอดตูมๆ กำลังเตรียมผลิดอกอวดโฉมงามสะพรั่งทั้งภูเขาในอีกไม่กี่วันถัดจากนี้ จนสายสลิงของกระเช้าไฟฟ้าพาเรามาส่งถึงที่หมาย แต่ยังไม่ใช่..จุดหมาย

ระยะทางที่เหลือจากนี้ มีเพียงกำลังจากสายสลิงของกล้ามเนื้อในร่างกายอีก 600 กว่ามัด และความเพียรเท่านั้น ที่จะส่งเราขึ้นไปต่อ ตามเส้นทางที่มีรูปปั้นพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรปางต่างๆยืนสงบนิ่งเป็นระยะ ราวกับหมุดหมายที่ปักลงแทนหลักกิโลเมตรแห่งศรัทธา จนกว่าจะถึงปลายทาง

เมื่อมาถึงจุดหมาย ..โบสถ์ วิหาร และอาคารไม้ทรงโบราณขนาดใหญ่ อายุกว่า 1,000 ปี ซึ่งถูกจัดให้เป็นสมบัติทางวัฒนธรรมที่สำคัญของชาติ (Important Cultural Property) งามเด่นตระหง่าน กลางลานกว้าง ตรงหน้า แทนที่จะรู้สึกถึงความน่าเกรงขาม ตรงกันข้ามผมกลับรู้สึกคล้ายกับว่า อาคารใหญ่โตหลังนั้นกำลังค้อมตัวลงมาโค้งทักทายตามธรรมเนียมของเจ้าบ้าน

คุณเทรุมิ แนะนำเราให้รู้จักกับพระเซนรูปหนึ่ง ซึ่งท่านนำเราเข้าไปในตัวอุโบสถ (หากเปรียบง่ายๆกับวัดไทย) ซึ่งผนังห้องโดยรอบโอบล้อมด้วยความเรียบง่ายของไม้สีธรรมชาติปราศจากภาพวาดหรือการตกแต่งวิจิตรใดๆ ภายในค่อนข้างมืด มีเพียงแสงสว่างจากเทียนเล่มน้อย ขับเน้นความสงบงามของพระประธานองค์ใหญ่ที่ประดิษฐานตรงหน้า

ครั้งแรกผมนึกแปลกใจว่าทำไมมีเพียงคณะของเรา 6 คนที่ได้เข้ามาในห้องนี้ มาทราบภายหลังว่า คุณเทรุมิ ได้ติดต่อท่านไว้ก่อนแล้วเป็นกรณีพิเศษ โดยมีชิกานาซัง ลูกสาวของเธอ ทำหน้าที่ถ่ายทอดเป็นภาษาอังกฤษ

ท่านสอนวิธีการนั่งสมาธิแบบเซน โดยเริ่มตั้งแต่ท่านั่งให้ลำตัวเป็นฐานมั่นเอื้อต่อการเคลื่อนผ่านของลมหายใจ การกำหนดลมหายใจ มีบางส่วนคล้ายๆกับการฝึกหายใจแบบโยคะ และการฝึกสมาธิแบบพุทธจนผมเผลอคิดในใจ พลันที่เสียงสวด และการเคลื่อนตัวของท่านตามจังหวะสอดรับกับเสียงกรับไม้ ที่กระทบลงบนพื้นกังวานก้อง ปลุกผมให้ตื่นจากความพยายามคิดเทียบเคียงกับประสบการณ์เดิมๆที่เคยปฏิบัติ

ผมนึกถึงนิทานเซน เรื่องชาล้นถ้วย ซึ่งภายในถ้วยเต็มจนไม่เหลือที่ว่างให้เติมชาสักหยดที่เคยอ่านขึ้นมา จึงรีบวางความ(เคย)รู้เดิมๆ ไว้ก่อน เพื่อให้ถ้วยชาในตัวเอง ว่างพอจะรินเติมประสบการณ์เลอค่าตรงหน้า ให้ค่อยๆเปี่ยมเต็มขึ้นมาในถ้วย

หากเปรียบการหายใจเข้า คือ การรับ หรือการเติมให้เต็ม การหายใจออก ก็อาจพอเทียบได้กับ การปลดปล่อย

การฝึกกำหนดลมหายใจ โดยให้อัตราส่วนวินาทีของลมหายใจออกยาวกว่าลมหายใจเข้าสองเท่าที่ท่านสอน ทำให้เห็นความงดงามของการปล่อยและวาง ที่นำมาซึ่งความผ่อนคลาย

การให้ มักทำให้มีความสุขมากกว่าการรับเสมอ

ไฮไลต์สุดท้าย ก่อนจบการปฏิบัติท่านใช้แผ่นไม้ กว้างราว 10 เซนติเมตร มาตีลงแผ่นหลังของเรา เพื่อปลุกให้จิตที่อาจยังฟุ้งกระจายให้กลับเข้ามาอยู่กับตัว เสียงแผ่นไม้กระทบหลัง ดังราวกับว่าน่าจะสร้างความเจ็บปวดอยู่ไม่น้อย ตรงกันข้าม ที่กลับไม่รู้สึกเช่นนั้น สำหรับผมมันคือการปลุกความรับรู้ ให้ตื่นขึ้นมาอีกครั้ง

ผ่านไปเกือบหนึ่งชั่วโมงจนการปฏิบัติสิ้นสุดลง ผมไม่แน่ใจว่า เหงื่อที่เปียกซึมชุ่มเสื้อ และความเมื่อยล้าของกล้ามเนื้อที่ออกแรงต้านกับแรงโน้มถ่วงของโลกตอนเดินขึ้นมาหายไปตั้งแต่เมื่อไร มีเพียงสิ่งหนึ่งที่รับรู้ได้แจ่มชัด ก็คือ เมื่อใจผ่อนคลาย สิ่งที่สะท้อนทางกาย ก็คลายลงเช่นกัน

บางครั้ง ความสุข ก็แสนเรียบง่าย เพียงแค่รับรู้จากลมสัมผัสตรงปลายจมูก

ผมไม่รู้สึกสักนิดว่า วัด Engyoji เป็นสถานที่ท่องเที่ยว ไม่ใช่เพราะเป็นสถานที่ unseen ซึ่งไม่ปรากฏให้เห็นบ่อยนักในหนังสือหรือเวบไซต์นำเที่ยว

ณ ที่แห่งนี้ ทำให้ผม see ได้เห็น สิ่ง unseen ที่มองไม่เห็นด้วยตาจากภายนอก แต่ seen สัมผัสและรับรู้ได้ถึงความเรียบง่ายจากการท่องเมืองใน

บทความอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

??????????? thaidentalmag.com