Column ประจำ
Sponsor

การขยายคลองรากฟันไม่ยากอย่างที่คิด

โดย : ผศ.ทพญ.ดร.จีรภัทร จันทรัตน์
การขยายคลองรากฟันใครคิดว่ายาก ในปัจจุบันมีเครื่องมือช่วยในการขยายคลองรากฟันที่ทำให้งานยากๆ กลายเป็นเรื่องธรรมดาไปได้ เทคโนโลยีที่เป็นพระเอกในการขยายคลองรากฟันในปัจจุบัน ก็คือ Nickel-Titanium Rotary Instrument เครื่องมือนี้ไม่ใช่ของใหม่แต่เริ่มใช้กันมา 20 ปีแล้ว ปัจจุบันเป็นที่ใช้งานกันอย่างกว้างขวาง ทั้งทันตแพทย์เฉพาะทางรักษาคลองรากฟัน และทันตแพทย์ทั่วไปแน่นอนทุกท่านควรมาทำความรู้จักกับเจ้าเครื่องมือตัวนี้ ก่อนตัดสินใจว่าเราควรจะเลือกใช้ File ระบบใด
Ni-Ti File ดีอย่างไร
เจ้าโลหะตัวนี้มีข้อดี คือ ไม่มี corrosion และที่สำคัญมีคุณสมบัติ super elastic และมี shape memory ซึ่งสามารถทำให้ทนต่อ elastic deformation ได้มากกว่าโลหะธรรมดา ด้วยเหตุผลเหล่านี้ทำให้การขยายคลองรากฟันในฟันรากโค้ง ทำได้ดีและโอกาสเกิด errors ขณะขยายคลองรากฟันลดลง การออกแบบ rotary file แต่ละแบบแตกต่างกันไปในเรื่องของ tip, sizing, taper, cross section, helical angle และ pitch
ระบบต่างๆ ของ Rotary file ที่มีในเมืองไทย
K3
 
 
Rotary file ระบบ K3
ออกแบบมาใช้ความเร็วรอบ 350 r.p.m. หน้าตัดเป็น asymmetrical cross section with lands คุณสมบัติเด่นของ K3 คือ ความทนทานต่อการหักของเครื่องมือ และมีขนาดของ file ให้เลือกใช้อย่างหลากหลาย มี taper .02, .04, .06, .08, .10, .12 ขนาดของ tip มีตั้งแต่ 15 จนถึง 60 จะเห็นได้ว่าทันตแพทย์สามารถเลือกใช้ขนาดของ file ได้ แล้วแต่จะใช้เทคนิดใด สำหรับผู้ที่ไม่อยากจะคิดเทคนิคในการขยายเอง บริษัทก็แนะนำ เป็นชุดที่จัดเตรียมไว้แล้ว คือ G-pack ซึ่งประกอบด้วย file 6 ตัว ใช้ตามลำดับการขยายด้วย K3 มีทันตแพทย์บางท่านไม่ชอบเนื่องจากรู้สึกว่า flexibility ต่ำ แต่ผู้เขียนไม่ได้ประสบปัญหาดังกล่าว เนื่องจากเราสามารถเลือก taper .04 หรือ.02 ในการขยายด้วย tip ขนาดใหญ่ได้ทำให้ลดปัญหาดังกล่าวลงไปได้
 
ProTaper
 
 
เป็น file ที่แนะนำให้ใช้กับความเร็วรอบประมาณ 250 r.p.m. ลักษณะเด่นของ file ตัวนี้ คือมีการเปลี่ยน Taper ตลอดความยาวของ cutting blades การออกแบบในแนว cross-section เป็นแบบ Convex triangular ทำให้มีความคมและตัดได้รวดเร็ว จำนวน file มีทั้งหมด 8 ขนาด คือ Sx, S1, S2, F1, F2, F3, F4, F5 ความผายของเครื่องมือค่อนข้างมากกว่า file ในระบบอื่นๆ
Rotary file ระบบ ProTaper
 
RaCe หรือ Endo Sequence
 
 
Rotary file ระบบ RaCe
เป็น file ที่เพิ่มการปรับปรุงคุณภาพของ NiTi โดยหลังจากการผลิต file เสร็จแล้วมีการทำ electro polishing เพื่อลดการล้าของโลหะ ความเร็วรอบที่แนะนำให้ใช้ คือ 600 r.p.m. และ file design เป็นแบบ taper .04 และ .06 นอกจากนี้ผู้ผลิตยังแนะนำว่ามีลักษณะเด่นอีกประการหนึ่ง คือ มี longitudinal design ที่เรียกว่า altering wall contact points ช่วยลด torque และทำให้ file center อยู่ในคลองรากได้ดี
 
Mtwo
 
 
ระบบนี้แนะนำให้ใช้ความเร็วรอบ 250-350 r.p.m. จุดเด่นที่แตกต่างจาก file ระบบอื่น คือ หน้าตัด design เป็นรูป S-shaped และมีความคมสูงเพราะมี active cutting edges ขนาดของ file และความผายก็มีความแตกต่างจากระบบอื่น คือ เริ่มจาก ขนาด เบอร์ 10/.04, 15/.05, 20/.06, 25/.08, 30/.05, 35-60/.04 ลักษณะการขยายจะเป็นแบบ step back เทคนิค ซึ่ง file ในระบบอื่นจะใช้ Crown down เทคนิคมี file ยาว 21, 25 และ 31 มม. ซึ่งยาวกว่า rotary file ระบบอื่นๆ ที่มีในเมืองไทย
Rotary file ระบบ Mtwo
 
Twisted file (TF)
 
 
Rotary file ระบบ TF
ลักษณะเด่นของ TF file คือ มีการปรับปรุงวิธีการผลิต NiTi file จากการกลึงมาเป็นการทำ thermal process ทำให้โลหะอยู่ใน R-phase ทำให้สามารถปิด file เป็นรูปร่างที่ต้องการ ทั้งนี้เพื่อให้ file มีความทนทานต่อการหักเพิ่มขึ้นเนื่องจากไม่ผ่านกระบวนการกลึง ลักษณะของหน้าตัดของ TF file เป็นแบบสามเหลี่ยมทำให้มีความคม และความเร็วรอบที่บริษัทแนะนำให้ใช้ คือ 500 rpm. ทำให้ตัดได้คมและไว ส่วนขนาด taper มี .04, .06, .08, .10, .12 มี tip size 25 ส่วน ขนาด 30 และ 35 มี taper .06 ส่วนขนาด 40 และ 50 มี taper .04 ข้อเด่นของ TF คือ flexibility สูงทำให้โอกาสเกิด deviation ลดลงขณะขยายคลองรากฟัน และทำให้เข้าไปขยายคลองรากโค้งได้ดี
 
การเลือกใช้ Rotary file ต้องตอบว่าเป็นเรื่องของบุคคลว่าชอบ file ลักษณะใด บางท่านชอบ file ที่ตัดเร็ว บางท่านชอบ file ที่ตัดช้า นานาจิตตัง ข้อเสนอแนะในการเลือกใช้ก็คือ ควรทดลองใช้ทุกระบบ และดูว่าระบบใดเหมาะกับตัวท่านจึงจะให้ผลดีกับการทำงานของท่านเอง ถ้ามีโอกาสจะมาเล่าเรื่อง file รุ่นที่ใหม่กว่านี้และวิธีการป้องกันการหักของ Rotary file ต่อๆ ไปค่ะ

บทความอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

??????????? thaidentalmag.com