Column ประจำ
Sponsor

เมื่อไรควรใช้ Soft splint

โดย : รศ.ทญ.สุขนิภา วงศ์ทองศรี
Tags : soft splint , soft splint ใช้เมื่อไร , รศ.ทญ.สุขนิภา วงศ์ทองศรี

Soft splint ทำจาก soft thermoplastic sheet โดยใช้ความร้อนทำให้อ่อนตัวและทำให้แนบกับ cast ในสภาวะสุญญากาศ แผ่น soft thermoplastic นี้มีความหนาแตกต่างกันเพื่อการเลือกใช้ให้เหมาะกับงานแต่ละชนิด สำหรับ soft splint ใช้ความหนาของวัสดุ 4 มม. แต่เมื่อทำเสร็จ ความหนาบริเวณด้านสบจะเหลือประมาณ 2 มม. (รูปที่ 1) จึงเป็นข้อจำกัดของ soft splint ที่ไม่เหมาะกับผู้ป่วยที่มี occlusal discrepancy มากๆ เช่น ระนาบสบฟันสูงต่ำไม่เท่ากัน เพราะความหนาของวัสดุไม่เพียงพอที่จะทำให้ฟันหลังแตะเท่าๆกันได้ (รูปที่ 2)

Soft splint ทำได้ง่าย ราคาไม่แพง ใช้เวลาทำไม่นาน สามารถทำในคลินิกทันตกรรมและให้ผู้ป่วยไปในvisit นั้นได้เลย แต่ควรมีการปรับแต่ง soft splint ให้ฟันหลังแตะเท่าๆ กัน ซึ่งทำได้ยากกว่า acrylic hard splint (รูปที่ 3) การไม่ปรับด้านสบของ soft splint ทำให้มีฟันแตะ soft splint เพียง 1-2 ซี่ มีผลให้การใส่ soft splint ไม่สามารถลดแรงหรือกระจายแรงซึ่งเกิดจากการทำงานนอกเหนือการทำหน้าที่ปกติของขากรรไกร( parafunctional habit ) เช่น การนอนกัดฟัน การขบเน้นฟันในเวลากลางวัน ได้ดีเท่าที่ควร และในผู้ป่วยบางรายมักกัด soft splint เล่น ยิ่งไปกระตุ้น parafunctional habit

หลายปีที่ผ่านมามีการศึกษามากมายถึงประสิทธิภาพของ soft splint แต่ผลที่ได้มักขัดแย้งกัน ผู้ทดสอบบางรายไม่ได้ปรับด้านสบของเครื่องมือนี้เพื่อให้ฟันหลังแตะเท่าๆ กัน หรือปรับไม่ดีพอ ทำให้ผลที่ได้ไม่ดี โดยเฉพาะผู้ป่วย TMD กลับมีอาการแย่ลง

ควรใช้ soft splint

  • กรณีฉุกเฉิน เช่น ผู้ป่วยมาด้วยอาการปวดเฉียบพลัน ไม่สามารถทำ stabilization appliance( hard acrylic) ให้ได้ทันที หรือผู้ป่วยทำ stabilization appliance แตกหัก ไม่สามารถซ่อมได้
  • ใช้เป็น prognostic tool เพื่อประเมินผลสำเร็จของ stabilization appliance ที่จะทำให้ผู้ป่วยต่อไป เช่น ผู้ป่วยมาด้วยอาการปวดศีรษะ มีเสียงในหู ถ้าอาการผิดปกติดังกล่าวลดลงภายหลังใส่ soft splint การเปลี่ยนเป็นstabilazation appliance ควรประสบความสำเร็จในการรักษา
  • ใส่ชั่วคราว ระยะเวลาสั้นๆ ให้กับเด็กที่มีฟันน้ำนมหรือมีฟันผสมระหว่างฟันน้ำนมและฟันแท้ ที่มีปัญหาTMD หรือนอนกัดฟันอย่างรุนแรง
  • ผู้ป่วย chronic sinusitis ที่มีอาการเสียวฟันหลังมากและไวต่อแรงสบฟันมาก มักพบกับฟันหลังบนที่มีรากยื่นเข้าไปในบริเวณ maxillary sinus

ไม่ควรใช้ soft splint

  • ผู้ป่วยที่มี occlusal discrepancy มาก หรือกรณี Anterior openbite ซึ่งความหนาของsoft splint ที่ด้านสบไม่พอที่จะปรับให้ฟันหลังสบเท่าๆ กันได้
  • ผู้ป่วยสูญเสียฟันไปหลายซี่ ไม่สามารถทำให้สบกับฟันคู่สบได้
  • ผู้ป่วยมีฟันสึกมากจากการนอนกัดฟันอย่างรุนแรง การใส่ soft splint นอกจากจะไม่ช่วยลดแรงและกระจายแรงจากการนอนกัดฟันแล้วยังพบว่า soft splint จะสึกอย่างรวดเร็ว และขาดทะลุในเวลาอันสั้น

หนังสืออ้างอิง

  1. Wright E.F. Manual of Temporomandibular Disorders, ed.2, Blackwell Publishing, 2010.
  2. Okeson J.P. Management of Temporomandibular Disorders And Occlusion, ed. 7, Elsevier Mosby, 2013.

บทความอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

??????????? thaidentalmag.com