Column ประจำ
Sponsor

Tip and trick วิธีการดูแลเครื่องฉายแสง - กระบี่คู่ใจหมอฟัน

โดย : ทญ. พนัสยา จตุรานนท์ ภาควิชาทัตกรรมหัตถการ มหาวิทยาลัยรังสิต
Tags : เครื่องฉายแสง , light curing unit , light curing

เครื่องฉายแสง (light curing unit) อาวุธคู่กายของทันตแพทย์ เครื่องฉายแสงเมื่อใช้งานไประยะหนึ่ง ค่าความเข้มแสง (light out put intensity) มักจะลดลง ทำให้คุณสมบัติของวัสดูบูรณะด้อยลง ดังนั้น การบำรุงรักษาเครื่องฉายแสงเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อให้ได้วัสดุบูรณะที่มีความแข็งแรง ใช้งานได้ยาวนาน เหมือนพ่อครัวใหญ่ต้องลับมีดให้คมกริบ จอมยุทธ์ดูแลกระบี่คู่ใจ

2 ชนิด ได้แก่ Quartz Tungsten Halogen curing lights (QTH) และ– Light Emitting Diode curing lights (LED) มีหลายรูปแบบ ได้แก่ Gun type, Pen type, มีสายหรือไร้สาย ในการเลือกใช้เครื่องใช้ฉายแสงนั้น เราควรคำนึงถึง ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของ light tip ถ้าใหญ่ก็สามารถครอบคลุมวัสดุได้ในการฉายแสงเพียงครั้งเดียวเป็นการประหยัดเวลาในการทำงาน เครื่องฉายแสงควรมีโหมดการทำงานให้เลือกหลากหลาย สามารถตั้งเวลาได้หลายแบบ ราคาเหมาะสม มีขนาดกะทัดรัดและจับถนัดมือ

แบบ QTH

มักมีอายุการใช้งานประมาณ 100 ชั่วโมง หรือประมาณ 6 เดือน ขึ้นอยู่กับการเสื่อมสภาพที่เกิดจากความร้อนของหลอดกำเนิดแสง (bulb) ,แผ่นกรองแสง (filter) และแผ่นสะท้อนแสง (reflector) หากมีการเสื่อมสภาพของ bulb โดยสังเกตง่ายๆว่ามีความขุ่นที่เพิ่มมากขึ้น จะส่งผลให้ light out put ลดลงถึง 45% ส่วนของ reflector ถ้าเกิด oxide film ไปเคลือบอยู่ทำให้เห็นเป็นแผ่นคราบสีขาวหรือเหลือง ก็จะทำให้ light out put ลดลงถึง 66% ดังนั้นการ maintenance และเปลี่ยนชิ้นส่วนดังกล่าวเมื่อเกิดการเสื่อมสภาพเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อให้ได้ light out put ที่เหมาะสม

แบบ LED

ไม่มีปัญหาเรื่องความเสื่อมของหลอดกำเนิดแสง, แผ่นกรองแสงหรือแผ่นสะท้อนแสง แต่ต้องระมัดระวังการฉายแสงติดต่อกันหลายๆ ครั้งโดยไม่ได้พักเครื่อง จะทำให้เกิดความร้อนของตัวเครื่อง ซึ่งส่งผลให้ LED มีการเสื่อมได้

 

ค่า light out put ที่เหมาะสมในการ cure resin composite ที่ความหนา 2 mm ในระยะเวลา 40 วินาที ควรมีค่ามากกว่า 300 mW/CM2 ถ้าหากเครื่องฉายแสงของเรามีค่า light out put ที่น้อยกว่า 300 mW/CM2 นั่นหมายความว่าต้องใช้เวลาในการฉายแสงเพิ่มมากขึ้นหรือเปลี่ยนชิ้นส่วนที่เสื่อมสภาพให้เรียบร้อย การวัดค่า light out put ทำได้โดยใช้เครื่อง radiometer ซึ่งอาจต้องซื้อแยก หรือ บางเครื่องอาจมีติดตั้งมากับตัวเครื่องเลย เมื่อซื้อเครื่องฉายแสงมาใหม่เราควรวัดค่า light out put เพื่อเก็บไว้เป็น base line และทำการวัดซ้ำทุกๆ 6 เดือนเป็นอย่างน้อย

การเก็บรักษาหลังใช้งาน ควรวางเครื่องฉายแสงในที่ที่อากาศถ่ายเทได้สะดวกไม่อับชื้น และพ้นจากแสงแดด เนื่องจากน้ำ ความชื้น ฝุ่นหรือความร้อนจะส่งผลต่ออายุการใช้งานของเครื่องฉายแสงได้ทั้งนั้น นอกจากนี้ควรระมัดระวังไม่เก็บในที่ที่สุ่มเสี่ยงจะตกหล่นได้ง่าย เพราะถ้า light tip มีการบิ่นหรือแตกไปก็จะส่งผลต่อ light intensity ที่ออกมาด้วย

Checklist ง่ายๆ ในการตรวจสภาพเครื่องฉายแสง

  • สถานที่เก็บอากาศถ่ายเท ห่างไหลความชื้น ฝุ่นและความร้อน
  • Light tip in good condition , no damage , no debris
  • สายไฟอยู่ในสภาพปกติ (กรณีเป็นแบบมีสาย)
  • พัดลมระบายความร้อน สะอาดไม่มีฝุ่นจับ
  • Light bulb filter ใช้งานตั้งแต่วันที่ ... ถึง ... เปลี่ยนbulb filter เมื่อวันที่ ...
  • Battery

อายุการใช้งานของเครื่องฉายแสง เมื่อใช้มามากกว่า 6 ปี พบว่า 60% มี out put ที่มากกว่า 300 mW/cm2 อีก 40% มี out put ที่ น้อยกว่า 299 300 mW/cm2 ซึ่งไม่เพียงพอต่อการ cure resin composite อย่างสมบูรณ์ ส่วนเครื่องฉายแสงที่มีอายุน้อยกว่า 5 ปีนั้น พบว่า 90 % ยังมี out put ที่มากกว่า 300 mW/cm2 ดังนั้นถ้าใช้มามากกว่า 6 ปีก็อาจพิจารณาซื้อเครื่องใหม่จะเหมาะสมกว่า

หากเราใช้งานเครื่องฉายแสงได้อย่างถูกต้องและมีการบำรุงรักษาสม่ำเสมอก็จะสามารถยืดอายุการใช้งานของเครื่องฉายแสงได้ ปลอดภัยต่อสายตา ทำให้เราได้งานบูรณะที่มีคุณภาพ มีความสุขทั้งหมอ ผู้ป่วยและผู้ช่วยคะ

References

  1. Singh et al. Light curing device-A clinical review.Journal of Orafacial Research.2011; 1(1): 15-9
  2. Mitton BA, Wilson NH. The use and maintenance of visible lightactivating units in general practice.Br Dent J.2001; 191( 2 ): 82-6

บทความอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

??????????? thaidentalmag.com