Column ประจำ
Sponsor

ลัดฟ้าอ้าปาก... ฝรั่งอังกฤษ

โดย : ทพ.ดร.บวรวุฒิ บูรณวัฒน์

หลังจากจบทันตแพทย์ที่เมืองไทยได้ประมาณเกือบสองปี ผม ก็ได้มีโอกาสมาเรียนต่อที่ ลอนดอน ประเทศอังกฤษซึ่งมีความพร้อม และ ให้โอกาสทั้งในการทำคลินิก (ปริญญาโท) และ การทำวิจัย (ปริญญาเอก) ไปพร้อมๆ กัน สำหรับเรื่องที่ทำวิจัยคงไม่ได้แตกต่าง กันมาก เน้นที่ความอดทน และโชคชะตา โดยคุณครูให้คิดเอง ทำ เอง ลองผิดถูก เพื่อเสริมสร้างประสบการณ์ โดยให้ความสำคัญกับ การศึกษาด้วยตัวเองและนอกห้องเรียนเป็นหลัก ส่วนประเภทรวม สองโปรแกรมแบบผมต้องจัดเวลาเอาเอง หลบหลีกกันให้ดี ระหว่าง ทำการทดลองงานวิจัยและ การลงคลินิก สำหรับการทำคนไข้ ต้อง ถือว่าผมโชคดีหลายอย่าง คุณครูช่วยเหลือให้กำลังใจดีมาก เพราะ เห็นเราอยากเรียน อยากรู้ และ อยากทำเป็น การทำคลินิกที่อังกฤษ สนกุ อย่าบอกใคร เพราะว่าเค้ามีระบบสุขภาพพิเศษรองรับไม่เหมือน ที่ไหนในโลก

“ถ้าหนูปวดฟันจะทำยังไงคะ แวะมาหาพี่ได้มั้ยคะ” เป็นอีก หนึ่งคำถามสุดฮิตสำหรับเพื่อนๆ พี่ๆ น้องๆ นักเรียนไทยในอังกฤษ จากประสบการณ์ที่ผ่านมาผมรักษาแบบหมอเถื่อนไปเป็นสิบ ราย แอบทำบ้าง ขออนุญาตโปรเฟสเซอร์บ้าง ทำไมนะเหรอครับ ที่อังกฤษอยากทำฟันกับบริการของรัฐต้องนัดสองถึงสามเดือนครับ แล้วก็ไม่รวมการรักษาทุกประเภทซะด้วย

ระบบสุขภาพอันแสนโด่งดังของอังกฤษ หรือ National Health Service, NHS ที่ใครใคร ก็อยากนำไปใช้ แม้แต่อเมริกา หรือ ประเทศไทย

ถูกก่อตั้งเมื่อปี คศ.1948 จนถึงปัจจุบันถือว่าเป็นระบบบริการ สาธารณสุขแบบเบ็ดเสร็จ (Comprehensive Health System) และเตม็ รูปแบบที่มีขนาดใหญที่สดุ ในโลก โดยมีหลักการคือพลเมือง ทุกคนต้องได้รับการรักษาพยาบาลฟรีและเสมอภาคเท่ากันหมด NHS จึงคลุมรวมไปถึงประชากร กว่า 62 ล้านคน รอบเกาะอังกฤษ เวลส์ สก๊อตแลนด์ และ ไอร์แลนด์เหนือ ให้บริการที่ครอบคลุมตั้งแต่การ ฝากครรภ์ การรักษาโรคทั่วไป ทั้งเรื้อรังและฉับพลัน การถ่ายเปลี่ยน อวัยวะ แม้กระทั่งการดูแลผู้ป่วยในระยะสุดท้าย

 

ดูแล้วจะเห็นได้ว่ามันไม่ได้แพงมากมายไปกว่าค่ารักษาที่เมื่องไทย ของเราเท่าไร (1 ปอนด์ ราว 50 บาท) แต่เอาเข้าจริงนะเหรอครับ น้อย คนมากที่จะได้มีโอกาสเข้าถึงบริการทันตกรรมของ NHS เพราะถึงแม้ว่า จำนวนคลินิกและจำนวนทันตแพทย์ที่เข้าร่วมโครงการให้บริการของ NHS จะมีจำนวนมากขึ้น แต่ในแต่ละคลินิกมีการแยกคิวในการให้การรักษา คนไข้ส่วนที่เป็น NHS ออกจากกันโดย ยังให้บริการส่วนที่เป็น Private care เป็นหลักอยู่นั่นเอง หากเปรียบเทียบค่าใช้จ่ายในการรักษาจะเห็น ว่าราคาค่อนข้างสูง เช่น ขูดหินน้ำลายโดยทันตแพทย์เริ่มต้นที่ 68 ปอนด์

หรืออุดฟันเริ่มต้นที่ 95 ปอนด์ สำหรับงานครอบฟัน หรือทันตกรรมเพื่อ ความสวยงามนั้นค่าใช้จ่ายจัดว่าสูงมากจึงมีผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยเดินทาง ไปรับการรักษานอกประเทศ เช่นยุโรปตะวันออก หรือแม้แต่ประเทศไทย ที่ค่าใช้จ่ายถูกลงไปกว่า สามถึงสี่เท่าตัว

ดังนั้นจึงเป็นเรื่องปกติที่เมื่อโทรไปนัดเพื่อรับการรักษาคำถามแรกคือ คุณต้องการจะเป็นผู้ป่วยประเภทใด NHS หรือว่าเป็น Private practice โดยทั่วไปสำหรับคิวผู้ป่วยใหม่ของ NHS นั้นอาจจำเป็นต้องรอ สองถึง สามเดือน หรือในบางแห่งไม่สามารถรับผู้ป่วยใหม่ได้อีก

 

ข้อแก้ตัวหลักของ NHS คือ ถือเป็น ความรับผิดชอบของผู้ป่วยทุกคนที่ต้อง ลงทะเบียนเข้ากับระบบของ NHS และ ทำ การตรวจช่องปากกับทันตแพทย์ของ NHS เป็นประจำอย่างต่อเนื่องถึงแม้ไม่มี อาการ หากคนไข้ไม่มาพบทันตแพทย์ที่ ตนเองลงทะเบียนไว้ภายในสองปี จะถูกลบ ชื่อออกจากระบบของ NHS โดยอัตโนมัติ จะเห็นได้ว่าในความเป็นจริงแล้วคนไข้ สว่นใหญนั่น้ ไม่ได้พบทันตแพทย์เป็น ประจำ และ ไม่มีสถานะ ขึ้นทะเบียนไว้ ดังนั้นเมื่อมีอาการปวดฟันจึงไม่สามารถ เข้ารับการรักษาโดยบริการของ NHS ได้ เนื่องจากไม่มีคิวสำหรับผู้ป่วยใหม่

อย่างไรก็ตามไม่มีอะไรที่โหดร้าย เกินไปทั้งหมดนะครับ เพราะในที่สุดเมื่อ คนไข้มีอาการปวด จนทนไม่ได้ ก็ยังมีที่ อ้าแขนรับเสมอคือ A&E (accident and emergency) for Dental care ที่มีอยู่ในโรงพยาบาลประจำเขต และโรงเรียนทันตแพทย์ทั่วประเทศ ซึ่งในกรณีหลังนี้หากเห็นว่า ผู้ป่วยสามารถเข้ารับการรักษากับคลินิกนักศึกษาทันตแพทย์ ได้ผู้ป่วยจะไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการรักษาแต่อย่างใด แล้ว โรงเรียนทันตแพทย์อยู่ได้อย่างไร อยู่ได้ครับ เพราะได้รับเงิน ทุนสนับสนุนโดยตรงจากกระทรวงสาธารณสุข และยังมีการ จัดตั้งกองทุนเฉพาะเพื่อช่วยเหลือผู้ป่วยโดยตรง

เพื่อความ คล่องตัวในการเบิกจ่าย เช่น ค่ายา และ ค่าใช้จ่ายในการเดิน ทางของผู้ป่วย เป็นต้น

มาถึงตรงนี้ผมจะขออนุญาตยกตัวอย่าง เล่าถึงงานที่ ใกล้ตัวผมที่สุดคืองาน reconstruction ที่ สถาบันทันตกรรม King’s College London หลักๆ คือ งานด้านรากเทียม นะครับ ก็อย่างที่ทราบกันว่าเป็นงานที่ค่าใช้จ่ายสูง แต่โชคดีมากสำหรับผู้ป่วยคือ มีการจัดตั้งโครงการเฉพาะ ที่เบิกค่าใช้จ่ายจากกองทุนของโรงพยาบาลและ คณะทันตแพทยศาสตร์ (Guy’s and St. Thomas Foundation Trust) โดยมี Guideline ในการรักษาผู้ป่วยโดยการใช้รากฟันเทียม โดยไม่มีค่าใช้จ่ายในกรณีต่อไปนี้

 
 

นอกจากนี้ยังรวมไปจนถึงกรณีอื่นๆ ที่ทันตแพทย์พิจารณาแล้ว ว่าการรักษาโดยรากเทียมสามารถฟื้นฟูสุขภาพช่องปากและการ ทำงานของระบบบดเคี้ยว สามารถยื่นคำร้องเพื่อขอรับการรักษา โดยไม่มีค่าใช้จ่ายได้ สำหรับการทำงานกับคนไข้กลุ่มนี้การสื่อสาร และการให้ข้อมูลกับผู้ป่วยเป็นสิ่งสำคัญที่สุด ในผู้ป่วยบางรายที่ไม่ สามารถสื่อสารได้ เช่น ผ่าตัดกล่องเสียง, floor of mouth หรือ ลิ้น เนื่องจากเนื้อร้ายในช่องปากและลำคอ หรือ มีปัญหาทางการรับฟัง ในกลุ่มผู้สูงอายุ การให้ผู้ดูแลผู้ป่วยและครอบครัว ได้มีส่วนร่วมใน การรักษาตั้งแต่แรกเริ่ม ตลอดจนวิธีการดูแลผู้ป่วย หลังการผ่าตัด เป็นสิ่งสำคัญมากที่จะทำให้การรักษาผู้ป่วยกลุ่มนี้ประสบความ สำเร็จ

 
 

ในทางคลินิกนั้น จริงๆ แล้ว ถึงแม้ว่างานจะค่อนข้างยากและ ใช้เวลานานกว่ากรณีทั่วไป แต่ตัวผู้รับบริการเองมีความกระตือรือ ร้นและสนใจให้ความใส่ใจ ตลอดจนมีความพึงพอใจต่อผลการรักษา ค่อนข้างมาก เนื่องจากได้รับการแก้ไขพยาธิสภาพรุนแรงที่มีอยู่แต่ เดิม ดังนั้นผู้ป่วยกลุ่มนี้จึงเป็นคุณครูที่ดีที่สุดของผมตลอดเวลาที่ได้ ฝึกปฏิบัติงานระยะเวลา 4 ปีที่ประเทศอังกฤษ

 
 

หากเปรียบเทียบกับระบบทันตสุขภาพประเทศไทย จะพบว่า สำหรับงานทันตกรรมทั่วไปนั้น ผู้ป่วยจะสามารถเข้าถึงบริการได้ มากกว่า ทั้งการให้บริการที่ไม่ซับซ้อนของภาครัฐบาล และ ในส่วน ของคลินิกเอกชนที่ราคาไม่สูงมากนัก

ในประเทศอังกฤษถึงแม้ว่ารายได้เฉลี่ยของชนชั้นกลางซึ่งเป็นคน ส่วนใหญ่ของประเทศจะสูงกว่าประเทศไทยมาก (ประมาณ 20,000 ปอนด์/ปี) แต่ค่าใช้จ่ายสำหรับ อาหาร ที่พัก การเดินทาง โดยเฉพาะ ในเมืองใหญ่อย่างลอนดอน นั้นสูงมากกว่ากรุงเทพหรือประเทศไทย หลายเท่าตัว การขาดแคลนหรือการเข้าไม่ถึงของระบบทันตสุขภาพ ในประเทศอังกฤษเป็นปัญหาเรื้อรังตั้งแต่แรกเริ่มจนถึงปัจจุบัน

 

ความล้มเหลวและวิกฤตเศรษฐกิจของสหภาพยุโรปทำให้ โรงพยาบาลของ NHS บางแห่งต้องปิดตัวลง ตัวผู้ป่วยส่วนใหญ่มี ความกังวลและเป็นห่วงสถานภาพของ NHS ในอนาคต ที่ผ่านมา การยุบรวมกันของโรงพยาบาลและมหาวิทยาลัยซึ่งมีเงินอุดหนุน ต่างๆ (trusts & grants) ทำให้การบริการเป็นไปได้คล่องตัวขึ้น แต่ ก็ส่งผลให้มหาวิทยาลัยเองจำเป็นต้องขึ้นค่าลงทะเบียนสูงขึ้นมาก ทำให้นักศึกษากว่า 70% จำเป็นต้องกู้เงินจากรัฐบาล จะเห็นว่า เป็นลูกโซ่ที่ไม่สิ้นสุด รัฐบาลอังกฤษพยายามเพิ่มงบช่วยเหลือ NHS และลดค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยล่าสุดสภาได้อนุมัติให้ NHS คิดค่าใช้ จ่ายสำหรับผู้ที่ไม่ใช่พลเมืองอังกฤษ ซึ่งแต่เดิมแม้แต่นักท่องเที่ยว ก็สามารถใช้บริการของ NHS ได้โดยไม่ต้องมีค่าใช้จ่าย ทั้งนี้ยังคง เป็นที่ต้องจับตากันต่อไปว่าระบบสุขภาพที่เป็นแบบอย่างหลักของ โลกจะมีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร เรื่องระบบบริการสุขภาพนี้เป็น เรื่องที่พลเมืองอังกฤษให้ความสนใจ และเป็นเรื่องที่พูดถึงในชีวิต ประจำวันเช่นเดียวกับดินฟ้าอากาศเลยทีเดียว

How can I get NHS dental treatment?

สำหรับทางด้านทันตสุขภาพสิ่งหนึ่งที่เหมือนกันทั้งประเทศไทย และอังกฤษจำเป็นต้องได้รับการแก้ไขคือ การให้ความสำคัญและ ความใส่ใจต่อสุขภาพช่องปากของตนเองตั้งแต่ต้น โดยเน้นที่การ ส่งเสริมให้การดูแลและป้องกัน มากกว่าที่การรักษาซึ่งเป็นผลลัพธ์ และเปน็ ปัญหาหลัก เนื่องจากไม่เพียงพอทั้งในด้านบุคลากรและงบ ประมาณ คราวหน้าผมจะมาเล่าถึงประสบการณ์ที่สวิสเซอร์แลนด์ ว่าเป็นอย่างไร ทั้งในความเป็นอยู่และการทำงาน อย่าลืมติดตามกัน ต่อไปนะครับ

 

บทความอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

??????????? thaidentalmag.com